Ortopedi ve Travmatoloji Neye Bakar?
Ortopedi ve Travmatoloji; kemik, eklem, kas, bağ ve tendon hastalıkları ile düşme, kaza veya spor sırasında oluşan yaralanmaların tanı, tedavi ve takibiyle ilgilenir. Kırık ve çıkıkların yanı sıra diz, kalça, omuz, el, ayak ve omurgayla ilgili ortopedik sorunlar bu branşta değerlendirilebilir.
Her ortopedik sorun ameliyat gerektirmez. Tedavi; hastalığın türü, şiddeti, günlük yaşama etkisi ve hastanın genel sağlık durumuna göre ilaç, istirahat, atel-alçı, fizik tedavi, egzersiz veya cerrahi seçenekler arasından planlanır.
Hangi Hastalıklar Değerlendirilir?
- Kemik kırıkları, eklem çıkıkları ve travma sonrası yaralanmalar
- Diz menisküsü, ön çapraz bağ ve diğer spor yaralanmaları
- Diz, kalça ve omuz eklemlerinde kireçlenme
- Kas, bağ ve tendon zorlanmaları veya yırtıkları
- Omuz sıkışması, rotator manşet ve dirsek sorunları
- Karpal tünel, tetik parmak ve bazı el-el bileği hastalıkları
- Halluks valgus, düz tabanlık ve ayak-ayak bileği sorunları
- Çocuklarda gelişimsel kalça, yürüme ve duruş bozuklukları
Hangi Şikâyetlerle Başvurulabilir?
- Travma sonrası ağrı, şişlik, morarma veya hareket kaybı
- Üzerine basamama ya da kolu-bacağı kullanamama
- Uzun süren diz, kalça, omuz veya ayak bileği ağrısı
- Eklemde takılma, kilitlenme, boşalma hissi veya ses gelmesi
- Tekrarlayan burkulmalar ve spor sırasında oluşan yaralanmalar
- El veya ayakta uyuşma, kavrama güçlüğü ve hareket kısıtlılığı
- Yürüme güçlüğü, topallama veya denge bozukluğu
- Çocuklarda içe basma, omurga eğriliği veya bacak uzunluk farkı
Şikâyetin nedeni yalnızca belirtilere bakılarak belirlenemez; kesin değerlendirme için hekim muayenesi gerekir.
Tanıda Hangi Yöntemler Kullanılabilir?
- Ortopedik muayene: Ağrı, şişlik, hassasiyet, kuvvet, denge ve eklem hareketleri değerlendirilir.
- Röntgen: Kırık, çıkık, eklem dizilimi ve kireçlenme hakkında bilgi sağlayabilir.
- MR görüntüleme: Menisküs, bağ, tendon, kas ve kıkırdak gibi yumuşak dokuların incelenmesine yardımcı olur.
- BT görüntüleme: Karmaşık kırıkların ve kemik yapının ayrıntılı değerlendirilmesinde kullanılabilir.
- Ultrasonografi: Bazı tendon, kas ve yumuşak doku sorunlarının değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
- Laboratuvar testleri: Enfeksiyon veya sistemik hastalık şüphesinde istenebilir.
Gerekli tetkikler hastanın şikâyeti, travmanın şekli ve muayene bulgularına göre hekim tarafından belirlenir.
Kırık ve Çıkık Tedavisi Nasıl Planlanır?
Kırık veya çıkığın yeri, tipi, eklemle ilişkisi, damar-sinir dokularına etkisi ve hastanın yaşı birlikte değerlendirilir. Tedavi, yaralanmaya göre atel veya alçı ile takipten cerrahi tespit yöntemlerine kadar değişebilir.
- Yaralanan bölgenin uygun şekilde sabitlenmesi
- Kontrol görüntülemeleriyle kemik ve eklem diziliminin izlenmesi
- Gerekli durumlarda plak, vida, çivi veya diğer tespit yöntemlerinin değerlendirilmesi
- İyileşme döneminde yük verme ve hareket planının belirlenmesi
- Uygun zamanda fizik tedavi ve rehabilitasyon desteği
Çıkık, sağlık personeli dışında biri tarafından yerine oturtulmaya çalışılmamalıdır.
Spor Yaralanmalarında Tedavi Nasıl Belirlenir?
Spor sırasında gelişen menisküs, bağ, kas ve tendon yaralanmalarında tedavi; hasarın derecesine, eklemin stabilitesine, kişinin yaşına ve aktivite beklentisine göre planlanır.
- Akut dönemde koruma, uygun dinlenme ve hekim önerisine göre soğuk uygulama
- Ağrı ve şişlik kontrolüne yönelik tedaviler
- Kas gücü, esneklik ve dengeyi geliştiren rehabilitasyon
- Uygun hastalarda artroskopik cerrahi seçeneğinin değerlendirilmesi
- Spora dönüş öncesinde kuvvet ve hareket kontrolü
Ağrıya rağmen spora devam etmek yaralanmanın ilerlemesine yol açabilir; dönüş zamanı uzman değerlendirmesiyle belirlenmelidir.
Eklem Kireçlenmesinde Ameliyat Şart mıdır?
Hayır. Diz, kalça ve diğer eklemlerdeki kireçlenmede tedavi çoğunlukla hastalığın evresine ve kişinin günlük yaşamındaki kısıtlanmaya göre basamaklı olarak planlanır.
- Kilo yönetimi ve ekleme uygun günlük yaşam düzenlemeleri
- Kasları güçlendirmeye yönelik kontrollü egzersiz
- İlaç, fizik tedavi veya uygun hastalarda eklem içi uygulamalar
- Yürüme desteği ve yardımcı cihazların değerlendirilmesi
- İleri kireçlenmede ve cerrahi dışı yöntemler yetersiz kaldığında protez cerrahisinin değerlendirilmesi
Protez kararı yalnızca röntgene göre değil; ağrı, hareket kısıtlılığı, muayene bulguları ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek verilir.
Hangi Belirtilerde Acil Yardım Alınmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda yaralı bölge hareket ettirilmeden acil değerlendirme alınmalıdır:
- Travma sonrası belirgin şekil bozukluğu veya açık yara ile birlikte kırık şüphesi
- Kol veya bacakta hızla artan şişlik ve dayanılmaz ağrı
- Yaralanan uzuvda solukluk, soğukluk, morarma veya nabız alınamaması
- Yeni gelişen uyuşma, his kaybı veya belirgin güçsüzlük
- Şiddetli kanama, bilinç kaybı veya çoklu travma
- Boyun ya da omurga travması sonrası hareket, his veya denge kaybı
Ciddi yaralanmalarda 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı; kırık veya çıkık yerine oturtulmaya çalışılmamalı ve sağlık ekibinin yönlendirmesi izlenmelidir.
Mersin Ortopedi ve Travmatoloji Randevusu Nasıl Alınır?
Eklem ağrısı, hareket kısıtlılığı, spor yaralanması, kırık-çıkık şüphesi veya çocukluk çağı ortopedik sorunları için Özel Mersin Ortadoğu Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinden randevu alabilirsiniz.
Web sitesindeki Randevu Talebi alanını kullanabilir veya 444 1 253 numaralı çağrı merkezini arayabilirsiniz.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi önerisi yerine geçmez.
