Epilepsi (Sara) Nöbeti Geçiren Birine Nasıl Yardım Edilir?
Epilepsi, beynin elektriksel aktivitesindeki geçici düzensizlikler sonucunda ortaya çıkan ve tekrarlayan nöbetlerle kendini gösteren kronik bir nörolojik durumdur. Bir yakınınızın ya da çevrenizde bulunan birinin epilepsi nöbeti geçirdiğine tanık olmak ilk anda endişe verici görünebilir; ancak doğru bilgiye sahip olmak bu anlarda sakin kalmanıza ve gerçekten yardımcı olmanıza büyük katkı sağlar.
Epilepsi Nöbeti Nasıl Görünür?
Epilepsi nöbetleri her zaman aynı biçimde gerçekleşmez. Kişiden kişiye ve nöbet türüne göre belirtiler farklılık gösterebilir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
Kollar ve bacaklarda istemsiz kasılmalar veya sertleşme
Ani düşme ve bilinç kaybı
Gözlerin bir noktaya sabitlenmesi ya da boş bakış
Kısa süreli dalgınlık veya tepkisizlik hali
Dudaklarda morarma veya köpürme
Nöbet sonrasında uyku hali, baş ağrısı ya da geçici hafıza karışıklığı
Bu belirtilerin bir kısmı yalnızca birkaç saniye sürebilirken, bir kısmı birkaç dakikaya kadar uzayabilir. Nöbet sona erdikten sonra kişi genellikle yorgun ve şaşkın hisseder; bu durum tamamen normaldir.
Nöbet Sırasında Ne Yapmalısınız?
Bir kişinin epilepsi nöbeti geçirdiğini fark ettiğinizde sakin kalmaya çalışın. Yapabileceğiniz en değerli şey, kişiyi güvende tutmak ve nöbetin kendi kendine geçmesini beklemektir.
Yapmanız Gerekenler
Sakin olun ve çevredekileri sakinleştirin. Panik ortamı daha da zorlaştırır.
Kişiyi yere nazikçe yatırın. Mümkünse başının altına yumuşak bir şey koyun; katlanmış bir ceket ya da çanta bile işe yarar.
Kişiyi yan yatırın. Bu pozisyon, tükürük veya kusma durumunda nefes yolunun açık kalmasına yardımcı olur.
Çevredeki sert ve keskin nesneleri uzaklaştırın. Masa köşeleri, sandalyeler veya keskin objeler yaralanmaya yol açabilir.
Gözlük varsa çıkarın, kravat veya boyun bölgesini sıkan kıyafetleri gevşetin.
Nöbetin ne zaman başladığını not edin. Süreyi takip etmek, sağlık ekibine önemli bilgi sağlar.
Nöbet bitene kadar kişinin yanında kalın ve nöbet sonrasında sakin bir sesle konuşarak kişiyi yönlendirin.
Yapmamanız Gerekenler
Kişiyi tutmaya veya hareketsiz kılmaya çalışmayın. Kasılmaları zorla durdurmak mümkün değildir ve yaralanmaya neden olabilir.
Ağzına kesinlikle hiçbir şey koymayın. Epilepsi nöbeti sırasında kişi dilini yutmaz; bu yaygın bir yanlış inanıştır. Ağza bir şey sokmak hem size hem de kişiye zarar verebilir.
Su içirmeye ya da ilaç vermeye çalışmayın. Bilinç tam olarak yerinde değilken sıvı veya katı madde vermek boğulma riskine yol açar.
Kişiyi uyandırmak için sarsmayın veya yüzüne su çarpmayın. Nöbet kendi kendine sona erecektir.
Kalabalık oluşturmayın. Etrafta çok fazla kişi bulunması, nöbet sonrasında kişinin kendine gelmesini zorlaştırabilir.
Ambulans Ne Zaman Çağrılmalıdır?
Epilepsi nöbetlerinin büyük çoğunluğu 1-3 dakika içinde kendiliğinden sona erer ve acil müdahale gerektirmez. Ancak aşağıdaki durumlarda hemen 112’yi arayın:
Nöbet 5 dakikadan uzun sürüyorsa
Kişi nöbet bittikten sonra bilincini geri kazanmıyorsa
Kısa aralıklarla birden fazla nöbet geçiriliyorsa
Nöbet sırasında kişi yaralandıysa
Kişi hamile ise
Nöbet suda (havuz, deniz, küvet) geçirildiyse
Kişinin daha önce epilepsi tanısı yoksa ve ilk kez böyle bir durum yaşanıyorsa
Nöbet Sonrasında Ne Olur?
Nöbet sona erdikten sonra kişi genellikle birkaç dakika ile yarım saat arasında değişen bir süre boyunca uyku hali, baş ağrısı, kas yorgunluğu veya hafıza karışıklığı yaşayabilir. Bu dönem “postiktal dönem” olarak adlandırılır ve tamamen normaldir. Bu süreçte kişinin yanında kalın, sakin bir ortam sağlayın ve kendine gelene kadar yalnız bırakmayın.
Epilepsi Hakkında Bilinmesi Gereken Önemli Noktalar
Epilepsi, doğru tedavi ve düzenli takip ile büyük ölçüde kontrol altına alınabilen bir durumdur.
Epilepsisi olan bireyler, uygun tedavi sürecinde sosyal ve iş yaşamlarını aktif biçimde sürdürebilir.
Nöbet geçiren her kişinin epilepsi tanısı almayacağını; farklı nedenlerin de nöbete yol açabileceğini unutmayın.
Epilepsi tanısı ve tedavisi mutlaka bir nöroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Özel Mersin Ortadoğu Hastanesi Nöroloji Birimimiz; epilepsi başta olmak üzere tüm nörolojik rahatsızlıklarda deneyimli uzman kadrosu ve modern tanı olanaklarıyla yanınızdadır. Herhangi bir endişeniz olduğunda bize ulaşmaktan çekinmeyin.
Tıbbi Bilgilendirme Notu
Bu sayfa yalnızca genel sağlık bilgisi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı, tedavi veya ilaç kullanımına ilişkin kararlar yalnızca nitelikli bir sağlık profesyoneli tarafından verilebilir. Herhangi bir sağlık sorununuz için lütfen bir uzmana başvurunuz. Özel Mersin Ortadoğu Hastanesi, bu içeriğin bireysel tıbbi tavsiye yerine geçmediğini hatırlatır.
